با سلام
وبلاگ هفته نامه گویا از مورخه ۸/۹/۸۶ به وب سایت زیر انتقال یافت
منتظرتان هستیم...
با عرض پوزش از خوانندگان محترم نشریه گویا
بعلت برخی از مشکلات فعلا از بروز رسانی این بلاگ معذوریم ولی در آینده نزدیک این وبلاگ تبدیل به سایت خواهد شد و فعالیت خور را در این زمینه گسترده تر خواهد نمود .
هفته نامه گویا
در خبرها آمد كه كتیبه ی سنگی سغندل را تخریب كردند. چنین خبری كم تر
در منطقه ی ارسباران تولید می شود،اما چنین رویدادی به وفور در آن، رخ می دهد كه
تا دم گوش ها می رسند و كم تر به عمق جان نفوذ می كنند تا دلی را بسوزانند.
دیری است كه جای جای خطه ی دیرین قره داغ از چیزی تهی می گردد، دستان
یغماگری كه دست در خاك این دیار می برند تا ما را از او تهی سازند.پدران ما چه
چیزی در خاك مدفون ساخته اند،آن را كه دشمن قصد گرفتنش را داشت.كوزه ها،سكه
ها،كتیبه ها و ظروف و سلاح كه همه از خاك بوده اند و اجداد ما اما چیزی در آن ها
سرشته بودند و آن گاه تنها خاك و آهن نبوده اند. آن چه به خاك افزوده بودند،تاریخ
ما و رموز حیات ما و هویت ما بوده است.هر بار كه جایی كنده می شود و چیزی به یغما
می رود،گوشه ای از ما كم می شود و فردا كه یكی پرسید، آی شما كیستید؟ ما پی چیزی
خواهیم بود كه نخواهد بود.شناسنامه ی ما آری برگ هویت ما آن گاه سفید است. چراكه
حرف حرف و كلمه كلمه ی آن اكنون از صفحه ی قره داغ پاك می شود.
اگر در كشورها و شهرها موزه ای می سازند تا آثار تاریخی و مشخصات
شناسنامه ای خویش را در آن حفظ كنند وبر عمق تاریخ خویش و ارتفاع شهرت خویش
بیافزایند تا بر رخ دیگران بكشند.قره داغ خود موزه است با تمام طول و عرضش. اما نه
آن را برای كسی معرفی می كنیم و نه از آن حفاظت می كنیم.كسانی كه امروز دست یغما
به سوی آثار گرانسگ ما دراز می كنند، چون دشمنان بی رحمی هستند كه در طول تاریخ بر
این آب و خاك لشكر كشیدند و بر آتش كشیدند.
منطقه ای با این همه آثار، چه برنامه ای برای حفاظت دارد،كدام یگان
میراث فرهنگی كشیك می كشد تا جغرافیای ما از تاریخ،تهی نشود. اگر به وجود زر در
زیر خاك خوشنودیم، نباید از زری بس ارزشمند كه نیاكانمان با هزار خون و جگر و
فداكاری از دست نامحرمان مصون داشتند تا به دست ما برسد،غفلت كنیم، كه آن اگر
نبود،چیزی از ما كم نبود،ولی این اگر نبود،چیزی از ما كم بود.
برادر عزیز من،آقای ورزقان! تو زیر خاك در سونگون پی طلا بودی كه بر طلای سغندل در روی خاك دست یازیدند.طلا در
سونگون نیست.طلا در سغندل است.طلا آن خاكی است كه علامه محمد تقی جعفری را زاده
است.طلا آن خاكی است كه ستارخان را پرورده است.طلا این بیرون است.و این حادثه یك
درس است و برماست كه آن را خوب فراگیریم.
فراموش نكنیم كه جغرافیای بدون تاریخ،مرده است و انگار كه حیاتی در او
نبوده است.اگر تاریخ از قره داغ گرفته شود،قره گون خواهد بود.اما امروز او اگر «
قره » است. چون آسمان شب، هزاران ستاره نورافشانی می كنند. و اگر ستاره ها از
آسمان شب گرفته شوند،ظلمت بر ما مستولی خواهد شد.
اگر غارت آثار باستانی این منطقه حساسیتی در ما ایجاد نكند،یقین
بدانیم كه انسان های مرده ای هستیم.
سایت
اینترنتی میراث فرهنگی (chn.ir ) هشتم اسفند،خبری زیر عنوان«
قلعه قهقهه، زندان سیاسی صفویه » آورده كه در آن، مدیر روابط عمومی اداره کل میراث
فرهنگی و گردشگری اردبیل گفته:« قلعه قهقهه در استان اردبیل و در 80 كیلومتری
شهرستان مشكین شهر بر فراز كوه منفرد صخرهای ساخته شده است.»
مثل
این كه نظریه ی بی ستون در مورد كوچك سازی ارسباران كم كم درست از آب در میآید.درآن
گفته، آمده بود كه هوراند را به مشكین بدهیم.
گوش تان را جلو بیاورید، جایی درز
نكند.این ها كه جغرافیا را تحریف می كنند. بعید نیست اگر فردا شنیدیم كه: بزرگ راه
باكو ـ تبریز از مسیر مشكین ـ هریس احداث می شود.
جغرافیای استان ما كه هنوز حد و حدود ارسباران را نمی
داند.اگر فردا قارداش اردبیل ادعا كند، زگلیك و نقدوز مال اوست ما چه می كنیم؟و
اگر بگوید: معادن مس وطلای ارسباران مربوط به توده های نفوذی فعالیت های آتشفشانی
سبلان بوده و مال اردبیل است،ما چه شامپویی سر خود می مالیم؟
سالی كه نكوست از اسمش
پیداست
سال مرغ را با نام خروس شروع كردیم و با آنفلوآنزای مرغی به
پایان بردیم و از قرار معلوم سال 85، سال سگ است
سگ حیوان خوبی است و آوازش دلیل آبادانی،نگهبان گله و همدم
چوپان و همین قدر باید گفت كه سگ باوفا،
راستگو، رازدار، وظیفه شناس ودرستكار است.اگر همین چند خُلق در بسیاری از ما
باشد،جهان كم تر دچار مشكل می شود.
گویند:چون كسی از سگ بترسد،بویی از او متصاعد گردد و سگ بر
ترس او پی برد و بر او حمله كند،لذا افرادی كه از سگ می ترسند، همراه خود اُدكلن
تندی داشته باشند و هنگام مواجهه با سگ، جلوی تصاعد هر گونه بوی سگ جلب كن را
بگیرند.و یا تلفن جیبی خود را روشن نگه دارند تا گیرنده ی سگ، امواج منعكس شده از
آن ها را به درستی دریافت نكند.
راستی این شعر را هم بخوانید،جایی بر نمی خورد
پای سگ بوسید مجنون،خلق گفتند این چه بود
گفت: كاین سگ گاه گه در كوی لیلی رفته بود
سیزده فروردین را روز
طبیعت بدون انسان نام گذاری كنیم
حتماً شنیده اید كه طرح كاهش تعطیلات رسمی در مجلس مطرح است و
سیزده بدر یكی از تعطیلات مورد نظر برای حذف می باشد.
نظری است كه می گوید:ما سیزده را از آن روی بدر می كنیم كه
اگر بلایی آمد در امان باشیم.ولی خدا وكیلی در حال حاضر بلایی خسارت بارتر از انسان
وجود دارد؟ همین بهتر كه ما سركار برویم تا طبیعت سیزده بدر كند و از بلای انسان
در امان باشد.و سیزده فروردین ، روز طبیعت بدون انسان نام گذاری شود تا بیچاره یك
نفس راحت از دست این انسان دی اكسید بكشد.
ایتیل قازما (1) ایتیل قیچی (2)
استاندار آذربایجان شرقی گفته: نیازی به تشریفات نیست در هیچ مراسم
كلنگ زنی و یا افتتاح شركت نمی كنم
بله این خوب است، چون كلنگ های قبلی هنوز به قیچی ختم نشده است.و
اصلاً بهتر است زمین های خود را به آیش بگذاریم و شخم را تعطیل و كلنگ را مرخص
سازیم. ازیرا رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی گفته:آذربایجان شرقی 228 طرح نیمه تمام
داردو برای اتمام آنها به 400 میلیارد ر یال پول نیاز است.
(
گوردن دئدیم:
قیچی
باجی ناز باجی بیزه لطفون آز باجی )
1ـ
ایتیل یعنی از صحنه خارج شو. یعنی كلنگ گم شو 2ـ ایتیل یعنی كسگین اول. یعنی قیچی برنده شو
هر اصله نهال باید 7 نفر
را قطع كند
یكی از فرنشینان كل گفته: هر فرد در آذربایجان شرقی در سال حداقل
باید 7 اصله نهال بكارد
این مسلماً حرف نیكویی است.اما من هر چه كردم نتوانستم عیبی برای این
گفته درنیاورم!
اگر هر فرد سالانه 7 نهال بكارد، جمعیت 3500000 نفری این
استان باید در یك سال 24500000 نهال بكارند.اگر هر نهال یك متر مربع فضا لازم
داشته باشد،در سال باید 24500000 متر مربع زمین اشغال كنیم و با توجه به این كه
مساحت استان 45941000 متر مربع است.كل سطح استان در دو سال پر می شود و جا برای
شهرك صنعتی انداختن نمی ماند كه هیچ، جا برای ایستادن نفوس هم باقی نمی ماند.یعنی
این طرح یك سال اجرا می شود و از سال دوم باید هر اصله نهال 7 نفر را قطع كند ویا
هر نفر 7 اصله درخت را قطع كند. والا.بعد از سال دوم درختان شروع به تنازع بقا می
كنند ودرخت بید تبریزی عرصه را برای بقیه تنگ می كند و بقیه ی ماجرا…!
ازخواهر خواندگی تا باجناق
خواندگی
در خبرها آمده كه: تركیه خواهرخواندگی ارومیه و قونیه را
بررسی میكند
این تركیه هم كشور
عجیبی است،مولوی را یكسره مصادره نموده و نوروز را جشن ملی اعلام می كند وحالا هم
می خواهد ارومیه را خواهرخوانده ی قونیه كند.
این را مقایسه كنید با افكار پیدا و پنهانی در دیار ما كه در
پی باجناق خواندگی شهرها هستند!
آقای مهندس …
به مجلس تشریف آوردند!!
بیداری از اهر: برخی از روضه خوان ها و مداحان شهر
متأسفانه در مجالس ترحیم و مجالسی از این نوع،ورود و حضور یك دكتر ، مهندس و یا
مسئولی را با آب و تاب برای حاضران اعلام می كنند.مگر مسئول برای افتتاح و یا
اختتام تشریف فرما شده اند؟ مگر در همان مجلس شخصیت های دیگر در هر مقام و موقعیت
وجود ندارند.انگیزه و حكمت این كار چیست؟
این یك تكلیف و دِین همبستگی است.تفاوت چرا؟ كه
موجب آزرده شدن خاطر كل مجلسیان وخدشه دار شدن عواطف انسانی می شود.
گویا: تا آن جا كه گویا می داند،این كار را صاحبان
مجلس می خواهند و صاحبان مجلس هم ما مردم هستیم.پس نباید بخواهیم. ولی اگر مداحی،
خود چنین كند.بحث دیگری است.
?=4×3
شاه قاسمی از اهر: بحث اكثریت و اقلیت و بروز
اختلافات در میان اعضای شورای شهر، به ویژه در سال آخر فعالیت این دوره، شائبه
هایی از قبیل تلاش برای سمت وسو دادن امكانات وبودجه به محل یا طرحی های با اهداف
انتخاباتی بدون در نظر گرفتن مصالح عموم مردم، ایجاد می كند.
از نشریه ی گویا،انتظار داریم جهت روشن شدن مسائل
پشت پرده با حضور در جلسات شورا و یا ترتیب دادن مصاحبه با هر دو طرف اعضای شورا،
واقعیات را منعكس كنند،تا مردم با آگاهی بیش تر در انتخابات آینده شركت نمایند.
گویا:ما آماده حضور در جلسات آن ها هستیم،كما
اینكه قبلاً دعوت به عمل می آمد وما از آن عده از اعضای شورای شهر كه به افكار
عمومی احترام قائل هستند و علاقه مند به انعكاس نظرات و فعالیت های شورا در نشریات
هستند،تشكر می كنیم.اخیراً ما از جلسات آن ها بی اطلاع بوده ایم.ضمن این كه ما
آماده ی درج مقالات و مطالب آن ها هم هستیم.
ضمناً خطاب به اعضای شورا باید عرض شود كه انعكاس
نظرات و درج مقاله ی یك مسئول یا شهروند الزاماً به معنی تأیید آن ها توسط نشریه
نیست.ضمن این كه برخی از اعضای شورا تحمل نظرات یكدیگر را كه حتی همزمان در نشریه
درج می شود،ندارند و بعضی از آن ها كلمات را وزن می كنند تا دریابند كه یك مطلب به
كدام سمت شورا متمایل است!
ارسباران در نهضت ملی شدن صنعت نفت
در29
اسفند 1329 ه.ش یكی دیگر از مبارزات دلیرانه ی مردم مسلمان ایران كه با از
خودگذشتگی و فداكاری رهبران مذهبی و سیاسی آغاز گشته بود،به نتیجه رسید و صنعت نفت
ایران با تصویب مجلس شورای ملی،در اختیار ملت و دولت ایران قرار گرفت و با خلع ید
دولت استعمارگر انگلستان، روز 29 اسفند به نام « روز ملی شدن صنعت نفت » در تاریخ
ایران به ثبت رسید.
این
حركت اجتماعی كه از مجلس چهاردهم شورای ملی شروع شده بود و با افشاگری های دكتر
محمد مصدق،حالت سیاسی به خود گرفته بود،دولت انگلستان را به مقابله واداشت تا با
الحاق یك قرارداد دیگر،ثروت ملی ما را به غارت ببرد.این نهضت با رهبری های مجاهد
هوشمند حضرت آیت ا…
كاشانی از پشتیبانی مردم مسلمان بهره مند شده و با فتاوا و مصاحبه های معظم اله،
مردم به حمایت از فعالان نهضت پرداختند.
تأیید
فعالان سیاسی نهضت توسط مقام مرجعیت ـ حضرت آیه ا… كاشانی ـ موجب گسترش نهضت به استان ها و شهرستان ها گردید و موجی
عظیم از مردم، در دفاع از ثروت ملی خویش به حركت درآمده و جانفشانی ها كردند.
فداكاری
شجاعانه ی «جمعیت فدائیان اسلام » كه با گلوله ی مقدس استاد خلیل طهماسبی، باعث
از بین رفتن مهم ترین مانع ملی شدن صنعت نفت ـ رزم آرا ( نخست وزیر شاه ) ـ
گردید،مهم ترین عامل تسریع تصویب ملی شدن صنعت نفت بود و سرانجام با رهبری های آیت
ا… كاشانی، نهضت
ملی شدن صنعت نفت به پیروزی رسیده و به فاصله ی اندكی،دكتر محمد مصدق به نخست
وزیری برگزیده شد.
هواداران
نهضت و دوستداران دكتر مصدق در شهرستان اهر كه از سال های آغازین نهضت نفت فعالیت
داشتند،با برگزیده شدن دكتر مصدق، به فكر تشكیل مراكز فرهنگی افتاده و با
انتشارنشریه ای به نام « شهاب اهر » در حمایت از نهضت به فعالیت پرداختند.
مرحوم
آقای رحیم غفاری از ادبا و فضلای شهرستان اهر، به عنوان صاحب امتیاز نشریه ی «شهاب
اهر » در 21 مرداد 1331 ه.ش اولین شماره ی نشریه را در اهر منتشر نمود.اعضای هیئت
تحریریه ی این نشریه كه در حقیقت فعالین نهضت ملی شدن صنعت نفت محسوب می
شدند،عبارت بودند از:دكتر محمد علی ممدوحی، رحیم كاشفی،كمال عابدی،محمد حسن
صبا،سیدعلی اكبر هدایی،حاج یوسف خدادادی و…
این
نشریه در شماره ی 3 مورخ 4/6/1331 در سرمقاله ای با عنوان «اشتباه نشود ما ناظر بر
اصول هستیم»چنین می نویسد:
« نهضت ملی اخیر وقیام جوانمردانه اهالی رشید تهران و سایر شهرستانها بر علیه زور و استبداد
و استعمار و استعمارچیان و احساسات پاك و بی آلایش ملت غیور ایران وثبات قدم و
پشتكار آنان در پشتیبانی از منویات خداپسندانه و خیرخواهانه جناب آقای دكتر مصدق
وزیر نخست وزیر محبوب ایران به ما فرصت داد علاوه بر اینكه در این نهضت ملی و ضد
استعمار،بنام اهالی رشید و غیور ارسباران با تقدیم درود به ارواح پاك شهدای راه
آزادی سهیم و شریك باشیم و سرمقاله شماره قبل (1) خود را بدان اختصاص دهیم،…»
مرحوم
دكتر محمدعلی ممدوحی نیز در آن سال ها نشریه ای به نام « ندای ارسباران » در اهر
منتشر می نمود و داروخانه ی ایشان محل تجمع ادبا و فضلا بود وبعدها اولین چاپخانه
را به نام « چاپ ترقی » در اهر راه اندازی نمودند كه در سال های بعد،آقای حاج یوسف
خدادادی، با خریدن این چاپخانه، نام « چاپ شهاب » بر آن نهاده و نشریه ی « شهاب
اهر » در همین چاپخانه به مساعدت ایشان چاپ و منتشر می شد وبعضی از هفته ها نیز در
چاپخانه ی رضایی در تبریز به چاپ می رسید.
نشریه
ی « افتخارات ملی » جریده ی دیگری از فعالیت های قلمداران ارسبارانی است كه از سال
1330 ش به مدیریت دكتر جلال غنی زاده در تبریز منتشر می شد.ایشان از مبارزین بنام
و از فضلای خوشنام ارسباران بودند كه در سال های نهضت ملی شدن صنعت نفت به مبارزات
فرهنگی و سیاسی جدی پرداخته و «برعلیه دستگاه استبداد بیگانگان مخصوصاً امریكای
غارتگر و انگلستان جنایتكارو شخص شاه واصل 4 ترومن و سایر استعمارگران و دشمنان
آزادی و اسلام وملت و وطن مبارزه داشته و چندین بار در اهر با همكاری رئیس آموزش و
پرورش وقت، میتینگ ( تظاهرات ) راه انداختند.» (2)
بدین
ترتیب هسته های مركزی هواداران نهضت ملی شدن صنعت نفت در اهر،توسط نشریه های «
شهاب اهر » و «افتخارات ملی » در مؤسساتی همچون داروخانه ی دكتر ممدوحی وچاپ شهاب
و همچنین در دفتر «حزب ایران نوین » سازماندهی شده و مردم را به آگاهی از اهداف
نهضت فرا می خواندند.
متأسفانه
با توطئه ی دولت امریكا در 28 مرداد 1332 ش دولت دكتر محمد مصدق سقوط كرده، با
بازگشت محمدرضا شاه پهلوی به كشور، بار دیگر اختناق بر ایران عزیز حاكم شد و حضرت
آیت ا…
كاشانی و دكتر محمد مصدق دستگیر و تبعید شدند ودسته دسته هواداران نهضت را به
زندان ها و قتلگاه ها كشاندند.
همان
روز مرحوم دكتر جلال غنی زاده،صاحب امتیاز نشریه ی « افتخارات ملی » دستگیر و ماه
ها زیر شكنجه ی جلادان دستگاه مزدور شاه زندانی شد وفرزند خردسالش در حمله ی
مزدوران به خانه اش، به قتل رسید. خانه و مطب و دفتر روزنامه اش در تبریزغارت شده
و به آتش كشیده شد و خودش نیز به تهران تبعید گشت وحتی بعد از مدتی كه با اتوبوس
مسافربری به زادگاهش ـ اهر ـ آمده بود، توسط نیروهای مسلح شهربانی اهر دستگیر و از
شهر مادری اش نیز تبعید شد. (3)
نشریه
ی «شهاب اهر » نیز به همان گرفتاری دچار شده و با توقیف دست اندكاران آن از جمله:
مرحوم رحیم غفاری،مرحوم محمد حسن صبا و حاج یوسف خدادادی امتیاز آن لغو
گردید.نامبردگان حدود یك ماه در زندان شهربانی اهر توقیف شده و در این مدت تمام
اسناد و مدارك نهضت در بازرسی خانه های آنان به غارت رفته و از بین برده شدند.
لیكن،آتش
نهضت خاموش نشد ودر دل عاشقان ایران و اسلام زنده ماند ودر 22 بهمن 1357 روشنایی
داد و اینك بعد از 55 سال بار دیگر مردم ما در خواسته ی بر حق خویش بر ثروت ملی
خود،استفاده ی صلح آمیز از انرژی هسته ای پافشاری می كنند تا با خلع ید از
زورگویان خودخواه جهانی، به بهره مندی از این فناوری بومی دسترسی پیدا كرده و
ایرانی آباد،امن و سربلند بسازند. انشاءا…
1ـ متأسفانه به شماره ی قبل «شهاب اهر » دسترسی پیدا نكردیم
2ـبه نقل از روزنامه
افتخارات ملی ـ مورخه ی 19/10/73
3ـ به نقل از روزنامه ی افتخارات ملی ـ مورخه ی 19/10/73
ناهید بهروزی
سرزمین كهن ایران، آداب و
رسوم بسیاری دارد و برخی مانند نوروز قدمت هزاران ساله دارد. عیدی كه تنها تغییر
سال نیست،بلكه تغییر وضعیت طبیعت هم می باشد.و اول فروردین آغاز بهار است.عید
نوروز علی رغم طی هزاران سال همچنان پابرجاست و آیین هایی از آن اجرا می شود،البته
بسیاری فراموش شده اند و بسیاری در گذر زمان تغییر شكل یافته اندو اكنون زندگی
شهری روز به روز گسترده تر می شود، و این آیین ها كه روزگاری به سال نو و عید
نوروز شورو حال وصف نشدنی می بخشیدرفته رفته به فراموشی سپرده می شوند.
می گویند هر آنچه وارد هنر شد،فراموش نمی شود، وهنر شهریار این
استاد سخن برخی از آن ها را ثبت نموده است و چه زیبا به تصویر كشیده است.
آمدن نوروز را « بایرام یئلی» نوید می دهد و البته « نوروز
گولی » و آن وقت است كه ابرهای سفید بهاری كم كم از راه می رسند وطبیعت را كه می
گویند نفس یافته و می خواهد حیات دوباره آغاز كند،سیراب می سازند.
بایرام یئلى چارداخلارى ییخاندا
نوْروز گوْلى ، قارچیچكی ، چیخاندا
آغ بولوتلار کؤینكلرین سیخاندا
عید است و « آداخلی قیز » برای داماد جوراب می بافد و شامگاه
چهارشنبه آمده است و جوانان شال از روزن بام خانه ها آویزان می كنند.و این چه قاعده
ی نیگویی است.شاید این رسم اكنون در روستاها انجام شود.بام ها روزنی دارند برای
تهویه ی هوای خانه.روز عید بچه ها شال( قورشاق ) از این ها آویزان می كنند تا عیدی
بگیرند و صاحب خانه هم چیزی در شال او می بندد.از تخم مرغ رنگین شده گرفته تا پول
و شیرینی و جوراب.
بایرامیدى ، گئجه قوشى اوخوردى
آداخلى قیز ، بیگ جوْرابى توْخوردى
هرکس شالین بیر باجادان سوْخوردى
آى نه گؤزل قایدادى شال ساللاماق !
بیگ شالینا بایراملیغین باغلاماق !
شهریار هم با گریه شال
می خواهد، به كمر بسته و از روزن بام خانه ی غلام آویزان می كند.و آن تك لحظه های
شیرین اما حزن آور را به تصویر می كشد.
فاطمه ننه منه جوراب باغلادی/ خان ننه می یادا سالیب آغلادی.
نوروز روزی برای نو شدن است. نوروز روز تجدید حیات است،روز
فراموشی گذشته های تلخ،روز آشتی است و مردم خانه های خود را رنگ نو می زنند و هر
آن چه گرد وخاك است از سیمای زندگی پاك می سازند.
بایرام اوْلوب ، قیزیل پالچیق اَزَللر
ناققیش ووروب ، اوتاقلارى بَزَللر
طاخچالارا دوْزمه لرى دوْزللر
قیز-گلینین فندقچاسى ، حناسى
هَوَسله نر آناسى ، قایناناسى
آتش روشن كردن از آیین
های نوروزی است. كه روز چهارشنبه سوری از روی آن می پرند و نیات خود را بر زبان می
آورند و آروز می كنند و امید می بندند تا سال آینده برآورده شود و البته هر آن چه
از درد و ناراحتی و غصه بر دل دارند، بر آتش می اندازند، تا از خود دور سازند. و
دختران دم بخت به ویژه با زمزمه ی « آتیل ماتیل چرشنبه / بختیم آچیل چرشنبه » از
روی آتش می پرند.
باکى چى
نین سؤزى ، سوْوى ، کاغیذى
اینك لرین بولاماسى ، آغوزى
چرشنبه نین گیردكانی ، مویزى
قیزلار دییه ر : « آتیل ماتیل چرشنبه
آینا تکین بختیم آچیل چرشنبه »
و جوانان به فراخور حال و علاقه مشغول بازی و تفریح می شوند و شامگاه عید چه حال و
هوایی برای آن ها دارد
یومورتانى گؤیچک ، گوللى بوْیاردیق
چاققیشدیریب ، سینانلارین سوْیاردیق
اوْیناماقدان بیرجه مگر دوْیاردیق
على منه یاشیل آشیق وئرردى
ارضا منه نوروزگوْلى درردى
انجمن شهر «ریچموندهیل»در حومه شمالی تورنتو، عید نوروز ایرانیان را به
رسمیت شناخت.
پس از ونكوور در ایالت بریتیشكلمبیای كانادا، ریچموندهیل دومین شهر
كانادا است كه 21 مارس، به عنوان شروع نوروز در آن به عنوان عید رسمی و روز تعطیل
برای ایرانیان مقیم كانادا شناخته میشود.
بریتیشكلمبیا نخستین ایالت كاناداست كه سال گذشته نوروز را عید و تعطیل رسمی
شناخت.شهر ریچموندهیل در ایالت اونتاریو نیز پیش از رسمی شدن نوروز در كل ایالت
پیشتاز این اقدام شده است
یونسكو در نامه ای ایران را مسئول جمع آوری برنامه های اجرائی
10 كشور عضو پرونده دانست. در این نامه برنامه های اجرایی و عملی كشورها برای حفظ
این میراث دلیل نقص پرونده اعلام شده است
محمد علی وحدتی معاون
احمد جلالی نماینده ایران در یونسكو اعلام كرد: در این نامه خلاصه ای از دلایل رد
پرونده نوروز توسط هیات ژوری آورده شده است. برنامه های اجرایی و عملی كشورها برای
حفظ این میراث دلیل ناقص عنوان شدن پرونده اعلام شد.
از میان ده كشوری كه مشترك پرونده نوروز را به یونسكو فرستاده بودند برخی كشورها
برنامه های اجرایی و عملی خود را برای حفظ این میراث معنوی اعلام نكرده بودند.
در این نامه آمده كه ایران به عنوان نماینده كشورهای دیگر برای ارسال پرونده موظف
بوده به كشورها برای ارسال طرح هایشان متذكر می شده است.
یونسكو برنامه های اجرایی
ارسال شده را هم در حدی ندانسته كه منجر به حفظ این میراث ناملموس شود.
هنوز پژوهشكده مردم شناسی برای تكمیل پرونده و ارسال مجدد آن اقدامی نكرده است.
نامه این سازمان یك ماه پیش در كمتر از دو صفحه به سازمان میراث فرهنگی و كمیسیون
ملی یونسكو فرستاده شده است.
یونسكو دوم فروردین ماه را به عنوان روز "فرهنگ و آب" نامگذاری
کرد.
گروه فرهنگ : امسال روز جهانی آب ( 22 مارس ) مصادف با دوم فروردین با پیشاهنگی
یونسكو به عنوان روز " فرهنگ و آب " نامگذاری شده است.
سازمان ملل متحد هر ساله یكی از آژانس های وابسته به خود را با انتخاب یك موضوع
ویژه ، مامور برگزاری روز جهانی آب می كند. امسال این مسوولیت را یونسكو بر عهده
گرفته و جنبه های فرهنگی تعامل انسان و آب را مورد توجه قرار داده است.
انتخاب موضوع فرهنگ و آب در سال 2006 نشان دهنده توجه به این واقعیت است كه روش ها
و الگو ها متنوعی برای بهره برداری از آب در سنت های فرهنگی مردم جهان وجود دارد.
آب در بسیاری از ادیان مقدس شمرده می شود و در مناسك و مراسم گوناگونی مورد
استفاده قرار می گیرد. جریان آب نیز طی قرن ها در زمینه های متخلف هنری نظیر
موسیقی ، نقاشی ، ادبیات تجلی یافته و موضوع بسیاری از تلاش های علمی است.
مردم هر منطقه از جهان آداب متنوعی در تقدس آب دارند اما در همه فرهنگها با ارزش
است و در متن زندگی بشری قرار دارد.
انسان ها شهر هایشان را كنار آب می سازند ، در آب استحمام می كنند و با آن به كار
مشغول می شوند. اقتصاد جهانی با اتكا به انتقال جریان آب بنا شده و آنچه می خریم و
می فروشیم از طریق آب است.
یونسكو تاكید می كند كه در دهه های اخیر آب نزد مردم به ارج و منزلتی بیشتر از
گذشته دست یافته است. این سازمان تاكید می كند: " آب فرهنگ ماست ، آب زندگی
ماست.
پایگاه اطلاع رسانی نوروز
به سفارش پژوهشكده مردم شناسی سازمان میراث فرهنگی كشور در بهار سال 1382 راه
اندازی شده است. مطالب این
پایگاه عمدتا شامل بانك اطلاعاتی مراسم نوروز، آلبوم عكس، فیلم، و كتابشناسی نوروز
می باشد. در این پایگاه به آدرس www.nowrouz.ir در زمینه ی خاستگاه نوروز،نقش ها و كاركرد های نوروز،آداب و
رسم های نوروزی و… مطالب متنوع و جامعی در اختیار علاقه مندان
قرار دارد.
منطقه آزاد ارس تنها منطقه آزاد کشور با آثار تاریخی هزار سال و نیز نقاط حفاظت
شده طبیعی به شمار میرود. از جمله بناهای تاریخی موجود در منطقه آزاد ارس میتوان
به اثر تاریخی_ معنوی کلیسای «سنت استپانوس» اشاره کرد.
این بنا با قدمت بیش از هزار سال و با معماری منحصر به فرد یکی از مکانهای مقدس
ارامنه جهان به شمار میرود که در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است و بررسیها برای
ثبت جهانی این اثر معنوی آغاز شده است.
زیبایی بنا و سرسبزی فضای اطراف آن و تنوع فضاهای آن از جمله محراب، گنبد، برجها،
حیاتها و اتاقهایی که برای تعلیم راهبان بکار گرفته میشد، از جمله ویژگیهای این
بنا است.
این کلیسا به فاصله سه کیلومتری از رود ارس قرار دارد و نام آن الهام گرفته از نام
«استپانوس»، شهید اول راه مسیحیت، است.
آبشار آسیاب از دیگر جاذبههای طبیعی منطقه آزاد ارس است که با چشمههای فراوان و
پرآب و همیشگی در حاشیه شهر جلفا قرار دارد و همه ساله بیش از 500 هزار گردشگر را
به خود جذب میکند.
دو پل تاریخی مشهور به پلهای «خداآفرین» که قدمت یکی از آنها یكهزار و 200 سال و
قدمت دیگری 500 سال است، از دیگر دیدنیهای تاریخی ارس به شمار میروند.
همچنین مجموعه «کردشت» که در قرن 12 هجری قمری و در زمان ولیعهدی عباس میرزای
قاجار ساخته شده و شامل حمام و بناهای تاریخی اطراف آن است، یکی از زیباترین
حمامهای تاریخی ایران به شمار میرود.
دو امامزاده به نامهای «امامزاده شعیب» و «امامزاده سید محمد» یکی در منطقه
«دوزال» و دیگری در روستای «نوجهمهر» از بناهای تاریخی_معنوی منطقه آزاد ارس
هستند. امامزاده شعیب دارای بنای برجی شکلی به ارتفاع هفت متر است.
یکی از پنج قلعه «بابک خرمدین» که به «قلعه علی بیگ» معروف بوده و متعلق به اواخر
دوره اشکانیان و اوایل دوره سامانیان است نیز در ساحل ارس قرار دارد.
آثار دیگری چون آرامگاه جرجیس پیامبر و کلیساهای حضرت مریم و چوپان به همراه خانه
اربابی و قلعه گردشت از دیگر دیدنیهای ارس هستند.
در داخل شهر جلفا نیز آثاری چون حمام تاریخی جلفا که اثری ثبت شده و ملی متعلق به
عهد قاجاریه است و ساختمان تاریخی گمرک و تلگرافخانه که آن دو نیز در زمان قاجار
ساخته شدهاند به همراه یخچال «پوزفانا» نیز میتواند برای گردشگران جذاب باشد.
جاذبههای طبیعی ارس
متوسط دمای سالیانه در منطقه آزاد ارس 14 درجه است و هوا در بیشتر ماههای سال
خنک و دلپذیر است.
قرار داشتن این منطقه آزاد در کنار رود ارس علاوه بر زیبایی بخشیدن به طبیعت آن،
طراوت خاصی در محیط ایجاد کرده است و امکان ورزشهای آبی و ماهیگیری را فراهم میآورد.
روستای «اشتبین» با معماری سبک دهکده ماسوله با چشمانداز بکر و بدیع و طبیعی زیبا
و آرام و بناهای دوران صفویه نیز از زیباترین نقاط آذریایجان است که در منطقه ارس
قرار دارد.
«منطقه حفاظت شده ارسباران» که پوشیده از جنگل، استپ و پوشش گیاهی منحصربفرد است و
«پناهگاه حیات وحش کیامکی» نیز از نقاطی است که دوستداران اکوتوریسم را به خود جلب
میكند
وجود انواع پرندگان وحشی، پلنگ، گربه جنگلی، گراز، میش، قوچ، گوزن و خرس قهوهای
طبیعت این منطقه را منحصربفرد و جذاب كرده است. همچنین در پناهگاه حیات وحش کیامکی
بیش از 65 نوع گیاه وجود دارد.
همچنین دریاچه سد ارس در سمت غربی منطقه آزاد ارس نیز تفرجگاهی زیبا و طبیعی است
که امکان استراحت و تفرّج و بهرهگیری از طبیعت زیبا را همزمان فراهم میكند.
بیشترین میزان حضور گردشگران در این منطقه مربوط به اردیبهشت ماه است که فصل شکفتن
گلها و باز شدن شکوفهها و اوج سرسبزی منطقه آزاد ارس است.
در این منطقه آزاد میتوان از آبشار و گوزن و پلنگ تا آثار تار